Skomplikowany, na pozór, proces budowy domu można podzielić na etapy. Działając zgodnie z ogólnym planem dotyczącym każdego z nich i dysponując odpowiednią wiedzą, budowa domu może stać się całkiem przyjemnym przedsięwzięciem.

Prasa drukowana i internet zawierają mnóstwo poradników oraz forów specjalistycznych, dzięki którym można nabyć podstawową wiedzę z dziedziny budownictwa jednorodzinnego. Jest ona niezbędna jeśli planujemy budowę domu w systemie gospodarczym.
Poniższe zestawienie 6 kroków do realizacji inwestycji, to umowny podział, który funkcjonuje w budownictwie.

Etap 0 budowy domu – dokumentacja podstawowa i formalności
Po podjęciu decyzji o lokalizacji, kupnie działki budowlanej można poczynić pierwszy krok w kierunku budowy domu.
Mowa o formalnościach i uzgodnieniach, które najlepiej realizować w porze jesienno-zimowej. Dzięki temu, na wiosnę następnego roku będziemy mogli rozpocząć budowę.
Etap ten polega na zebraniu niezbędnej dokumentacji oraz złożeniu wniosków do odpowiednich wydziałów w gminie, w celu uzyskania pozwolenia na budowę i podłączenia mediów.

- W Wydziale Geodezji Urzędu Gminy należy kupić kopię mapy zasadniczej na której została wyznaczona nasza działka budowlana
- Jeśli gmina posiada aktualny Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP), należy złożyć wniosek o wypis. Jeśli gmina nie posiada aktualnego MPZP, wówczas składamy wniosek w Wydziale Architektury Urzędu Gminy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy terenu.

Na podstawie wypisów i warunków MPZP lub decyzji o warunkach zabudowy terenu na którym znajduje się działka, można sporządzić projekt domu i obrać technologię wykonania. Projekt jest niezbędny do podjęcia kolejnych kroków w realizacji formalności.

- W wydziale Zarządu Dróg składamy wniosek o wydanie oświadczenia o możliwości połączenia działki z drogą publiczną.
- W Zakładzie Gazowniczym, Energetycznym i Wodno-kanalizacyjnym składamy wnioski o wydanie warunków technicznych dostawy mediów.

Ponadto niezbędne będą także:
- mapa ewidencyjna gruntu,
- wypis z rejestru gruntów dla naszej działki i działek sąsiednich,
- charakterystyka budowanego domu,
- mapa z obrysem budynku na działce budowlanej.

Jeśli nasza działka posiada już projekt i pozwolenie na budowę, można skorzystać z możliwości przeniesienia decyzji na nowego właściciela. Decyzja zostaje przeniesiona pod warunkiem przyjęcia przez nowego nabywcę wszystkich ustaleń zawartych w obowiązującym pozwoleniu na budowę.

Czytaj więcej: Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, działka budowlana, budowa domu krok po kroku - czyli etapy budowy domu

Etap 1 - stan zerowy
Stan zerowy budowy domu obejmuje prace ziemne, takie jak:
- wyrównanie działki,
- wytyczenie przez geodetę położenia domu, w szczególności fundamentów,
- wykopanie i wylanie fundamentów (wraz z izolacją), wykonanie drenażu, opcjonalnie instalacji uziomu.
- Jeśli budowa została rozpoczęta jesienią, na tym etapie, z rozpoczęciem kolejnego, należy poczekać do wiosny. Gotowe fundamenty trzeba zabezpieczyć przed działaniem marznącej wody i niskich temperatur, przykrywając je grubą folią.
Koszt realizacji stanu zerowego określa się w przybliżeniu na 12% wartości inwestycji.

Czytaj więcej: pomiary geodezyjne, wyrównanie działki, czyli roboty ziemne, stan zerowy koszt - koszt budowy domu

Etap 2 - stan surowy otwarty
Stan surowy otwarty to:
- ściany zewnętrzne
- ściany wewnętrzne,
- komin,
- schody,
- stropy,
- więźba dachowa i pokrycie dachu, opcjonalnie jeśli występują - okna dachowe i rynny.
Koszt realizacji stanu surowego otwartego określa się w przybliżeniu na 40% wartości inwestycji.

Czytaj więcej: schody, okna dachowe, komin, pokrycia dachowe, więźba dachowa, rynny, stropy

Etap 3 - stan surowy zamknięty
Stan surowy zamknięty jest dopełnieniem stanu otwartego. Wykonuje się wówczas:
- instalację stolarki okiennej,
- osadzenie drzwi zewnętrznych i garażowych
- podłączenia do instalacji wodno-kanalizacyjnych

Czytaj więcej: drzwi zewnętrzne - drzwi wejściowe, drzwi garażowe - bramy garażowe, stolarka okienna - okna, instalacje wodno-kanalizacyjne - kanalizacja

Etap 4 - stan deweloperski
Poprzez stan deweloperski określamy stan, w którym wykonuje się:
- ocieplenie ścian i poddasza,
- ściany działowe
- przyłącza i wszystkie instalacje wewnętrzne: elektryczne i sanitarne,
- tynki i wylewki wewnątrz i na zewnątrz budynku
Dom nie nadaje się jeszcze do zamieszkania. Po tym etapie warto zrobić przerwę aby tynki i wylewki dobrze wystygły, odparowały i „popracowały”. Pomieszczenia trzeba dobrze wietrzyć.

Czytaj więcej: instalacje elektryczne, tynki dekoracyjne, instalacje gazowe, ocieplanie poddasza, tynki zewnętrzne, ściany działowe, rury kanalizacyjne ,

Etap 5 - stan „pod klucz”
Dom w stanie pod klucz jest w całości wykończony. Wystarczy wnieść meble i mieszkać. Wykończenie „pod klucz” obejmuje:
- kompletną instalację grzewczą,
- wykończenie podłóg i ścian
- parapety wewnętrzne
- biały montaż (ceramika oraz armatura łazienkowa i kuchenna)
- drzwi wewnętrzne
- oraz inne elementy wykończenia wnętrz.

Czytaj więcej: drzwi wewnętrzne, wnętrza, armatura, wyposażenie łazienek, parapety wewnętrzne, armatura łazienkowa - baterie łazienkowe, glazura łazienkowa - płytki do łazienki

Poniżej rozpisano wymagane prace na poszczególnych etapach budowy domu jednorodzinnego:

STAN SUROWY OTWARTY – STAN ZEROWY
Przygotowanie działki, zebranie warstwy humusu (wierzchniej warstwy ziemi)
Wytyczenie geodezyjne domu, w szczególności fundamentów
Wykopy pod fundamenty
Wylanie ław fundamentowych
Izolacja pozioma ław fundamentowych (papa, folia)
Wykonanie ścian fundamentowych (betonowe bloczki fundamentowe, zaprawa cementowa)
Wykonanie wymaganych przepustów (kanalizacja, zasilanie, woda, telekomunikacja)
Wykonanie na ścianach fundamentowych izolacji pionowej i poziomej (papa, masa bitumiczna)
Wykonanie ocieplenia ścian fundamentowych (styropian)
Wykonanie wszystkich instalacji podposadzkowych
Wyłożenie folią hydroizolacyjną ścian fundamentowych (tzw. folia kubełkowa)
Obsypanie fundamentu
Poziome rozprowadzenie kanalizacji, wyprowadzenia do poziomu posadzki
Zasypanie wykopów i wnętrza ścian fundamentowych
Zagęszczanie wypełnienia
Wykonanie podłoża pod posadzki

STAN SUROWY OTWARTY - ŚCIANY I STROPY
Izolacja pozioma ścian parteru
Wykonanie nośnych ścian zewnętrznych i ścian wewnętrznych parteru.
Wykonanie murowanych ścianek działowych.
Wykonanie wzmocnienia ścian pod otworami okiennymi
Nadproża drzwi i okien
Wykonanie belek, podciągów, słupów (szalowanie, zbrojenie, zalewanie betonem)
Wykonanie wieńca opaskowego - ściany parteru
Zbrojenie pod słupki żelbetowe ścianek kolankowych w wieńcu ścian parteru.
Wykonanie stropu (strop systemowy, strop wylewany, przepusty)
Wykonanie podciągów pod konstrukcję balkonów
Schody wewnętrzne
Wykonanie ścian piętra
Wykonanie wieńca opaskowego - ściany piętra
Kominy i piony wentylacyjne
Tarasy

STAN SUROWY OTWARTY – DACH
Montaż murłat
Montaż konstrukcji konstrukcji dachu
Foliowanie, izolacja
Kontrłaty, łaty
Obróbki blacharskie
Pokrycie dachowe (papa, blacha, dachówka ceramiczna, cementowa, itp)
Okna dachowe, włazy
Ławy kominiarskie
Rynny i rury spustowe

STAN SUROWY ZAMKNIĘTY
Montaż okien
Montaż drzwi zewnętrznych (drzwi wejściowe, drzwi balkonowe, drzwi garażowe)

STAN DEWELOPERSKI
Zewnętrzne ocieplenie domu
Wykonanie cokołu wokół domu
Podbitka dachu
Instalacja wod-kan
Instalacja CO (ogrzewanie podłogowe, ogrzewanie tradycyjne, grzejniki)
Montaż kotła CO (kocioł gazowy, kocioł elektryczny, itp)
Instalacja elektryczna (skrzynka rozdzielcza)
Kompletne ocieplenie poddasza
Posadzki betonowe

STAN POD KLUCZ
Tynki wewnętrzne
Montaż armatury
Parkiety, kafelki
Montaż drzwi wewnętrznych